مهاجرت به نرم افزارهای آزاد/متن باز

حکایت مهاجرت به نرم‌افزارهای آزاد / متن‌باز (Free and Open Source Software) هم حکایت سرویس مدرسه و دوچرخه است. بارها و بارها شنیده‌ایم که نرم‌افزار آزاد/ متن‌باز مزیت‌های منحصر‌به‌فردی دارد. پس در اولین فرصت یک نسخه گنو/ لینوکس را به همراه مجموعه لیبره‌آفیس، دریافت، نصب و ویندوز با تمام برنامه‌های آن را پاک می‌کنیم. با این کار مهاجرت از نرم‌افزارهای متن بسته (Closed Source Software) به نرم‌افزارهای آزاد/ متن‌باز را آغاز کرده‌ایم. این‌جاست که مهم‌ترین حلقه یک مهاجرت از قلم افتاده است: بررسی شرایط و انتخاب روش و متدلوژی متناسب با آن. اولین موضوعی که در مهاجرت به نرم‌افزارهای آزاد باید مدنظر داشت این است که آیا هزینه تمام شده نهایی مهاجرت کم‌تر است یا خیر؟ این هزینه تمام شده با عنوان هزینه نهایی مالکیت (Total Cost of Ownership یا به اختصار TCO) شناخته می‌شود. هزینه تهیه، نصب و نگهداری یک نرم‌افزار در طول چرخه حیات آن نرم‌افزار را TCO نامیده‌اند. با وجود آن‌که بیش‌تر تحقیق‌ها در این زمینه نشان داده است که اکثر مهاجرت‌ها مقرون به صرفه‌تر هستند، اما نمونه‌های با اهمیتی نیز وجود دارد که خلاف این موضوع را ثابت می‌کند. به عنوان نمونه تحقیقی که در سال 2004 در زمینه مهاجرت به نرم‌افزارهای متن‌باز در شهر مونیخ انجام شد، نشان داد که مهاجرت از مایکروسافت ویندوز 2000 به همراه مجموعه آفیس 2000 (که تا آن زمان در حال استفاده بود) به مایکروسافت ویندوز XP و مجموعه آفیس XP در حدود 4.5 میلیون یورو ارزان‌تر از مهاجرت به یک نسخه گنو/ لینوکسی و مجموعه OpenOffice.org خواهد بود.

 اگر تصمیم دارید سازمان خود، مجموعه‌ شرکت‌ها یا حتی یک کشور را به سوی نرم‌افزارهای آزاد/ متن‌باز مهاجرت دهید، باید با مطالعه و تحقیق دقیق شرایط را بررسی کرده و برای هر یک از چالش‌های پیش‌رو راه‌حل یا پاسخی پیدا کنید. چالش‌های مهاجرت عمدتا به دو دسته تقسیم می‌شوند:
۱. چالش‌های تکنیکی
۲. چالش‌های غیرتکنیکی.
از چالش‌های تکنیکی می‌توان به کاربردپذیری (Usability)، خدمات توسعه و پشتیبانی نرم‌افزار، تعامل‌پذیــــری
(Inter-operability) و… اشاره کرد. چالش‌های منابع انسانی و میزان تطبیق آن‌ها، پشتیبانی از زبان محلی و… را می‌توان به عنوان چالش‌های غیرتکنیکی نام برد.